F. Scott Fitzgeralds The Great Gatsby, gepubliceerd in 1925, is niet alleen een liefdesverhaal. Het is een ingewikkeld web van loyaliteit, verraad en morele ambiguïteit. Centraal in deze chaos staat Nick Carraway, de verteller die beweert gereserveerd en niet-oordelend te zijn. Dat is hij niet. Tegen de tijd dat de inkt op de laatste pagina opdroogt, is Nick een actieve deelnemer geworden aan enkele van de meest destructieve gebeurtenissen in de Amerikaanse literatuur.
Zijn betrokkenheid begint bij zijn buurman, de mysterieuze miljonair Jay Gatsby. Nick faciliteert een affaire tussen Gatsby en zijn getrouwde neef, Daisy Buchanan. Dit is geen passieve observatie. Nick is de lijm die de zaak bij elkaar houdt. Hij brengt Gatsby naar het huis van Daisy. Hij regelt de reünie. Hij ziet hoe ze een romance nieuw leven inblazen die al vijf jaar sluimert. Door dit te doen, wordt hij medeplichtig aan het ontrafelen van het Buchanan-huwelijk.
“Ik ben een van de weinige eerlijke mensen die ik ooit heb gekend.”
Nick zegt deze zin. Hij liegt.
Zijn eigen romantische leven is net zo beladen. Terwijl hij Gatsby helpt Daisy te achtervolgen, raakt Nick in een onbevredigende affaire met Jordan Baker. Ze is een professionele golfer en een goede vriendin van Daisy. De relatie is koud en afstandelijk. Het mist de wanhopige passie van de hereniging van Gatsby en Daisy. Het is hol. Nick blijft erin uit verveling en nabijheid. Hij is ontevreden over de verbinding, maar toch blijft hij verstrikt.
De roman legt door deze relaties de holheid van de rijke elite bloot. Gatsby houdt van een geïdealiseerde versie van Daisy. Daisy houdt van de zekerheid die haar man Tom biedt. Nick houdt van geen van beide, maar toch wordt hij in hun baan getrokken. Hij wil geloven dat hij van hen gescheiden is. Dat is hij niet.
Aan het einde van het verhaal is Nick gedesillusioneerd. Hij verlaat New York. Hij trekt zich terug in het Midwesten. Hij heeft te veel gezien. De affaire met Gatsby en Daisy heeft zijn vertrouwen in de American Dream weggenomen. De relatie met Jordan heeft hem de leegte van de moderne romantiek laten zien.
Fitzgerald laat Nick niet los. Hij maakt ons medeplichtig. We lezen het perspectief van Nick. Wij vertrouwen op zijn stem. Maar we zien ook zijn tekortkomingen. Hij is geen held. Hij is een getuige die ervoor koos om pas weg te kijken als het te laat was.
