Er is een baanbrekende wetenschappelijke expeditie gaande op Antarctica, waar ontdekkingsreizigers Matthieu Tordeur en glacioloog Heïdi Sevestre 4.000 kilometer van het bevroren continent doorkruisen met behulp van kiteski-technologie. Hun missie: het verzamelen van kritische gegevens over de ijsdynamiek op Antarctica in een snel opwarmende wereld.
Een onverwachte ontmoeting
De reis begon met een surrealistische ontdekking: een buste van Vladimir Lenin, een overblijfsel van een Sovjet-expeditie, die alleen op de Zuidpool van Ontoegankelijkheid stond, het meest afgelegen punt van het continent. Het grimmige beeld onderstreept de lange geschiedenis van menselijke aanwezigheid op Antarctica, maar ook de uitgestrektheid en isolatie die wetenschappelijk onderzoek zo uitdagend maken.
Baanbrekende gegevensverzameling
Deze expeditie is de eerste in zijn soort die poolwetenschappelijke gegevens verzamelt met behulp van kiteskiën. Het duo trekt sleeën die zijn uitgerust met een grondradar en die tot 40 meter onder de sneeuw en het ijs kunnen scannen. Deze methode biedt een uniek voordeel ten opzichte van traditionele methoden, zoals vliegtuigonderzoeken, doordat diepere verkenningen landinwaarts mogelijk zijn waar conventioneel onderzoek beperkt is.
De sleutelvraag: ijswinst versus verlies
Het primaire wetenschappelijke doel is om te bepalen of de toegenomen sneeuwval in Oost-Antarctica het ijsverlies langs de kust compenseert. Satellietmetingen bieden enig inzicht, maar radargegevens op de grond zullen nauwkeurigere schattingen opleveren. De expeditie heeft tot doel cruciale kennislacunes op te vullen in het begrip van het gedrag van de Antarctische ijskap, wat essentieel is voor het voorspellen van de toekomstige zeespiegelstijging.
Diepe ijspenetratie
Vanaf de Zuidpool zullen de ontdekkingsreizigers een krachtigere radar inzetten die tot 2 kilometer diep kan doordringen. Deze diepere scan zou oude ijslagen kunnen onthullen die Oost- en West-Antarctica met elkaar verbinden. Als dit wordt gevonden, zou dit erop kunnen wijzen dat West-Antarctica – dat voldoende ijs bevat om de zeespiegel met wel 5 meter te laten stijgen – tijdens de afgelopen warme periodes mogelijk stabieler is geweest, een belangrijk debat onder klimaatwetenschappers.
Navigeren door extreme omstandigheden
De expeditie wordt geconfronteerd met de harde realiteit, waaronder verraderlijke sastrugi, door de wind gevormde sneeuwformaties die apparatuur beschadigen. Ondanks de uitdagingen behoudt Sevestre perspectief door inspiratie te putten uit historische Antarctische expedities, zoals het aangrijpende verslag van Apsley Cherry-Garrard over de winteroversteek van 1910-1913 over de Ross Ice Shelf.
“Het vermogen om dit soort gegevens vanaf de grond te verzamelen, op locaties waar niemand anders komt, is zeldzaam”, zegt Martin Siegert van de Universiteit van Exeter, waarmee hij het belang van de expeditie onderstreept.
De ontdekkingsreizigers moeten hun reis van 4.000 kilometer voltooien vóór het einde van de Antarctische zomer, wanneer vluchtevacuaties onmogelijk worden. Deze druk onderstreept de logistieke problemen en de hoge inzet van hun missie.
Deze expeditie vertegenwoordigt een gedurfde stap voorwaarts in de poolwetenschap, waarbij avontuur wordt gecombineerd met rigoureuze gegevensverzameling om de toekomst van de ijskappen van Antarctica te belichten. De bevindingen zullen essentieel zijn voor het verfijnen van klimaatmodellen en het begrijpen van de stabiliteit van het ijs op het continent op de lange termijn.
