Het nieuwe boek van psycholoog Paul Eastwick, Bonded by Evolution, ontmantelt een populaire, maar gebrekkige theorie over hoe relaties werken. Het idee – dat vaak circuleert in datingadvies en online forums – suggereert dat romantisch succes wordt gedicteerd door een rigide ‘partnerwaarde’-hiërarchie, gebaseerd op aantrekkelijkheid, status en middelen. Volgens deze visie concurreren individuen op een markt, waarbij ze samenwerken met de hoogst mogelijke partner voor optimale nakomelingen. Eastwick beweert op overtuigende wijze dat dit “EvoScript” grotendeels onzin is.
Het probleem met snelle oordelen
Veel van het onderzoek dat de partnerwaarde ondersteunt, is gebaseerd op oppervlakkige beoordelingen. Studies vragen deelnemers vaak om de aantrekkelijkheid te beoordelen op basis van foto’s of video’s van vreemden. Hoewel mensen het er misschien over eens zijn wie aantrekkelijker lijkt, zijn deze eerste oordelen notoir onbetrouwbaar. Eastwick en zijn collega’s hebben aangetoond dat consensus over iemands oproep snel verdwijnt zodra echte interactie begint.
“Als ik denk dat je goed bent, is iemand anders het in slechts 53 procent van de gevallen met mij eens”, merkt Eastwick op. Deze instabiliteit suggereert dat onze waargenomen ‘partnerwaarde’ veel vloeiender is dan eerder werd aangenomen.
Compatibiliteit Trumps-checklists
De echte drijvende kracht achter verbinding is niet het aanvinken van vakjes op een voorkeurslijst. Mensen beweren dat ze op zoek zijn naar specifieke eigenschappen – extraversie, avontuur, succes – maar uit onderzoek blijkt dat deze voorkeuren er verrassend weinig toe doen. Wat er echt toe doet, zijn de gevoelens die iemand bij je oproept, iets dat alleen ontdekt kan worden door middel van zinvolle gesprekken en gedeelde ervaringen. Compatibiliteit is rommelig, onvoorspelbaar en komt niet netjes overeen met indrukken op oppervlakteniveau.
Eerste indrukken zijn misleidend
Justin Garcia, directeur van het Kinsey Institute, is het ermee eens dat de eerste beoordelingen van ‘date-ability’ zeer misleidend zijn. We beoordelen snel niet-overeenkomende paren, maar de partnerwaarde is veel complexer dan het lijkt. Zowel Eastwick als Garcia benadrukken het belang van ‘zelfontplooiing’ – de wederzijdse groei en nieuwe ervaringen die relaties aantrekkelijk maken.
Praktische implicaties voor daten
Gezien de onbetrouwbaarheid van de eerste indrukken, raadt Eastwick aan potentiële partners minstens drie kansen te geven voordat ze ze afschrijven. Uw derde indruk is een veel betere voorspeller dan welk aanvankelijk oordeel dan ook. Hij stelt ook voor om verschillende dates te hebben – rolschaatsen, karaoke en zelfs chocolade proeven – om te peilen hoe iemand zich in verschillende contexten gedraagt.
Belangrijk is dat het koesteren van bestaande vriendschappen van cruciaal belang is. De kans is groter dat liefde tot bloei komt bij iemand die je al kent. Het onderhouden van sociale verbindingen levert voordelen op die verder gaan dan romantiek, waaronder een verbeterde mentale en fysieke gezondheid.
De Friend Zone is geen doodlopende weg
Zelfs afwijzingen kunnen leiden tot waardevolle sociale expansie. Eastwick zelf bleef bevriend met een voormalige verliefdheid, Anna, en kreeg uiteindelijk toegang tot haar sociale kring. Het groeiende netwerk zorgde voor zijn eigen beloningen, wat aantoont dat de ‘vriendenzone’ niet noodzakelijkerwijs een mislukking is.
Uiteindelijk vereist het vinden van liefde een open geest, eerlijkheid en vriendelijkheid. Er zijn geen cynische datingstrategieën nodig. Door zich te concentreren op een echte verbinding, kunnen individuen hun kansen op het vinden van een bevredigende relatie vergroten.
De belangrijkste afhaalmaaltijd? Vertrouw op je evoluerende gevoelens, niet op oppervlakkige ranglijsten. Echte compatibiliteit kost tijd, moeite en de bereidheid om verder te kijken dan de eerste indruk.
