Antarctica zal de komende decennia 1,4 keer sneller opwarmen dan de rest van het zuidelijk halfrond, wat mogelijk een extreme zeespiegelstijging en verwoestende gevolgen voor de kwetsbare poolecosystemen kan veroorzaken. Uit een recent modelonderzoek blijkt dat deze Antarctische versterking – een fenomeen waarbij de opwarming versneld plaatsvindt in vergelijking met andere regio’s – waarschijnlijk zal optreden als de mondiale temperatuur 2°C boven het pre-industriële niveau komt.
De snelheid van verandering
De wereld is al met 1,1°C opgewarmd en het tempo van nieuwe temperatuurrecords versnelt. Als de huidige emissietrends zich voortzetten, zou de drempel van 3,6 °F al in 2040 of uiterlijk in 2050 kunnen worden bereikt. Dit is van cruciaal belang omdat de versterking van Antarctica moeilijk te detecteren is vanwege het vermogen van de Zuidelijke Oceaan om warmte te absorberen en de sterke circumpolaire stromingen, die het continent beschermen tegen de opwarming van de aarde.
Jarenlang leek Antarctica beschermd tegen de ergste gevolgen van de stijgende mondiale temperaturen, maar dit verandert snel. Tussen 2014 en 2016 verloor Antarctica evenveel zee-ijs als het Noordpoolgebied in vier decennia had verloren. De dekking van het zee-ijs blijft uitzonderlijk laag, vooral tijdens de wintermaanden, en het continent is nog niet hersteld.
Het verschil tussen de opwarming van de Noordpool en de Antarctische wateren
Het Noordpoolgebied heeft lange tijd een versterking ervaren, waarbij de temperatuur de afgelopen vijftig jaar grofweg vier keer zo snel is gestegen als het mondiale gemiddelde. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de ijs-albedo-feedback : smeltend ijs stelt donkerder water bloot, dat meer warmte absorbeert, wat leidt tot verder smelten.
Antarctica gedraagt zich anders. De kolkende oceaan en windstromingen hebben het land historisch beschermd tegen opwarming. Uit het onderzoek blijkt echter dat de versterking van Antarctica voornamelijk zal worden veroorzaakt door het versnellen van de warmteafgifte uit de omringende oceaan, en niet door het ijs-albedo-effect.
Waarom dit nu belangrijk is
De snelle afname van het Antarctische zee-ijs is een duidelijk waarschuwingssignaal. Wetenschappers hebben al catastrofale broedfouten bij keizerspinguïns waargenomen als gevolg van smeltend ijs, en deze trend zal naar verwachting nog verergeren. De bevindingen van het onderzoek onderstrepen de urgentie van het terugdringen van de uitstoot om onomkeerbare schade aan de Antarctische regio te voorkomen.
Modelbeperkingen en toekomstige onzekerheden
Hoewel klimaatmodellen suggereren dat Antarctische versterking zal optreden, zijn sommige wetenschappers van mening dat de resultaten conservatief kunnen zijn. Modellen hebben moeite om de complexe interacties binnen het unieke klimaatsysteem van Antarctica volledig vast te leggen, met name het gedrag van de circumpolaire stromingen. Dit vergroot de mogelijkheid dat het werkelijke tempo van de opwarming de huidige projecties zou kunnen overtreffen.
“Elke fractie van de opwarming die we kunnen vermijden doet ertoe”, zegt Ariaan Purich, klimatoloog aan de Monash Universiteit. “We zien nu abrupte veranderingen plaatsvinden op Antarctica, in zeer snel tempo.”
De bevindingen van het onderzoek dienen als een duidelijke herinnering dat de klimaatverandering al gevolgen heeft voor Antarctica, en dat de gevolgen van nietsdoen ernstig zullen zijn. Aanhoudende opwarming zal niet alleen de stijging van de zeespiegel versnellen, maar ook het voortbestaan van unieke poolsoorten en ecosystemen bedreigen.
