Ostatnie badania wskazują na nieoczekiwany związek pomiędzy rozbłyskami słonecznymi – potężnymi wybuchami energii słonecznej – a aktywnością sejsmiczną na Ziemi. Chociaż pomysł pozostaje przedmiotem intensywnej debaty, badanie dowodzi, że rozbłyski mogą w subtelny sposób wpływać na trzęsienia ziemi poprzez zmianę sił elektrycznych w skorupie ziemskiej.
Proponowany mechanizm: Planetarny obwód elektryczny
Teoria opiera się na koncepcji Ziemi jako ogromnego układu elektrycznego. Wysoko naprężone pęknięcia skorupy ziemskiej, szczególnie wzdłuż uskoków, zawierają płyny nadkrytyczne – substancje znajdujące się pomiędzy stanem ciekłym i gazowym – bogate w naładowane jony. Pęknięcia te działają zasadniczo jak naturalne kondensatory magazynujące energię elektryczną.
W badaniu modelowano skorupę ziemską i jonosferę (naładowaną warstwę górnej atmosfery) jako dwa bieguny masywnej, niedoskonałej baterii. Rozbłyski słoneczne skierowane na Ziemię przesuwają elektrony w jonosferze, tworząc koncentrację ładunku ujemnego na niższych wysokościach. Ładunek ten zwiększa następnie ciśnienie elektrostatyczne na ładunki w skorupie, potencjalnie wpływając na uskoki i powodując trzęsienia ziemi.
Dlaczego to ma znaczenie: nowe spojrzenie na ryzyko trzęsienia ziemi
Jeśli to powiązanie zostanie potwierdzone, oznaczałoby to znaczącą zmianę w rozumieniu ryzyka trzęsienia ziemi. Obecnie prognozowanie trzęsień ziemi opiera się w dużej mierze na czynnikach geologicznych i danych historycznych. Potwierdzony związek między pogodą kosmiczną a aktywnością sejsmiczną wprowadzi do tych modeli nową zmienną, wymagającą od naukowców uwzględnienia aktywności słonecznej obok tradycyjnych metod.
Eksperci przestrzegają jednak przed przedwczesnymi wnioskami. Model zastosowany w badaniu jest uproszczony, a rzeczywiste złożoności geologiczne mogą sprawić, że jakikolwiek efekt stanie się nieistotny.
Problemy i kontrargumenty
Jednym z głównych wyzwań jest udowodnienie przyczyny i skutku. Trzęsienia ziemi i rozbłyski słoneczne są częstymi zjawiskami, przez co przypadkowe zbiegi okoliczności są nieuniknione. Ustalenie efektów bezpośrednich wymaga rygorystycznych analiz statystycznych i kontrolowanych eksperymentów, co jest trudne do osiągnięcia ze względu na skalę zaangażowanych sił.
Wiktor Nowikow, geofizyk Rosyjskiej Akademii Nauk, zauważa, że w badaniu nie w pełni uwzględniono odporność różnych warstw skał na przewodnictwo elektryczne. Opór ten może skutecznie zneutralizować pole elektryczne, zanim wpłynie to na stabilność zwarć.
Trzęsienie ziemi na półwyspie Noto w 2024 r
Jako potencjalny dowód badacze cytują trzęsienie ziemi na półwyspie Noto w Japonii w 2024 r., zauważając, że zbiegło się ono z silnym rozbłyskiem słonecznym. Korelacja nie oznacza jednak związku przyczynowego. USGS nie stwierdziło wcześniej wyraźnej, powtarzającej się korelacji między 11-letnim cyklem słonecznym a trzęsieniami ziemi.
Wniosek
Badanie sugeruje nowy, choć spekulacyjny, sposób, w jaki rozbłyski słoneczne wpływają na trzęsienia ziemi. Chociaż model jest bardzo uproszczony i spotkał się ze sceptycyzmem innych badaczy, podkreśla on potencjał nieoczekiwanych powiązań między pogodą kosmiczną a zjawiskami geologicznymi. Ustalenie, czy Słońce może wiarygodnie kołysać uskoki Ziemi, wymaga dodatkowych danych obserwacyjnych i głębszej analizy – pytanie pozostaje otwarte.
