In 2023 kwamen wetenschappers tijdens het verkennen van de verpletterende diepten van de Golf van Alaska een glinsterende, gouden anomalie tegen die geen directe verklaring bood. Vastgemaakt aan een rots 3250 meter (ongeveer 2 mijl) onder het oppervlak, zag het object eruit als een bol van 10 centimeter (4 inch) met een mysterieus gat door het midden.
Aanvankelijk speculeerden onderzoekers aan boord van het NOAA-schip Okeanos Explorer dat ze een verlaten eierdoos of misschien een vreemde nieuwe soort spons hadden gevonden. Na drie jaar intensief multidisciplinair onderzoek is het mysterie echter eindelijk opgelost – en de realiteit is net zo fascinerend als de aanvankelijke speculatie.
Van ‘horrorfilm’ tot biologische ontdekking
De ontdekking werd gedaan met behulp van het op afstand bediende voertuig (ROV) Deep Discoverer. Toen de lichten van het voertuig de gouden massa raakten, veroorzaakte de live-feed onmiddellijke intriges en zelfs een beetje angst onder de bemanning.
“Ik hoop alleen dat als we erin prikken, er niet iets naar buiten komt”, merkte een onderzoeker op tijdens de expeditie, waarbij hij opmerkte dat het object leek op “het begin van een horrorfilm.”
Wat een biologisch vat leek te zijn, was in werkelijkheid een weggegooid stukje weefsel. Door nauwgezette morfologische en genetische analyses hebben wetenschappers vastgesteld dat de ‘bol’ een cuticula is – in wezen een laag ‘huid’ – afgestoten door een diepzeeanemoon die bekend staat als Relicanthus daphneae .
Het gouden exemplaar decoderen
Het identificeren van het object was geen eenvoudige taak. Zoöloog Allen Collins van NOAA Fisheries merkte op dat het exemplaar een gespecialiseerde combinatie van genetische, morfologische en bio-informatica-expertise vereiste om te decoderen.
Het onderzoek stuitte op verschillende hindernissen:
– Anatomie: Het exemplaar miste de standaard interne organen van een dier, maar bestond in plaats van uit een vezelige massa vol met stekende cellen die cnidocyten worden genoemd.
– DNA-complicaties: De eerste DNA-testen gaven geen uitsluitsel omdat de gouden massa zwaar gekoloniseerd was door verschillende microscopische organismen.
– De oplossing: Alleen via volledige genoomsequencing bevestigden onderzoekers de match met R. daphneae, een neteldier die tentakels van meer dan twee meter lang kan laten groeien.
Het materiaal zelf bestaat grotendeels uit chitine, een taaie, vezelige substantie die voorkomt in de schelpen van insecten en de celwanden van schimmels, waardoor de ‘huid’ zijn structuur op de zeebodem kon behouden.
Waarom verliest een anemoon zijn huid?
De ontdekking roept belangrijke vragen op over de levenscyclus en beweging van diepzeeorganismen. Wetenschappers hebben twee primaire theorieën voorgesteld waarom deze gouden bol bestaat:
- Voortbeweging: Waarnemingen suggereren dat deze anemonen zich mogelijk kunnen losmaken van hun buitenste laag om naar een nieuwe locatie te verhuizen.
- Voortplanting: De bol kan een overblijfsel zijn van een onvolledig aseksueel voortplantingsproces dat bekend staat als pedaalscheuring. Bij dit proces verlaat een dier zijn basis om uit de overgebleven stronk een nieuwe poliep te laten groeien.
Ongeacht de exacte reden dient de weggegooide cuticula een essentieel ecologisch doel. De hoge concentratie micro-organismen die op het weefsel leven, suggereert dat deze ‘schillen’ fungeren als microschaal hotspots voor microbiële activiteit en een cruciale rol spelen in de stikstofcyclus door voedsel te leveren aan diepzeemicroben.
Conclusie
De identificatie van de gouden bol laat zien dat zelfs ‘afvalproducten’ in de diepe oceaan een rol spelen in het ecosysteem en fungeren als voedingsknooppunten voor het microbiële leven. Deze ontdekking onderstreept het belang van diepzeeonderzoek bij het blootleggen van de complexe biologische processen die onze planeet in stand houden.
