Denk eens aan de laatste keer dat je een kaartspel hebt geschud. Je hebt waarschijnlijk geen seconde nagedacht over de twee kleine grappenmakers. Ze zijn vaak de eersten die uit de achterkant van de doos glijden of verdwalen in de kussens van de bank. Je kunt vrijwel elk spel zonder hen spelen. Het zijn in wezen decoratieve extra’s. Maar waarom zijn ze daar? Waarom kaarten opnemen die de meeste games niet eens gebruiken?
Het antwoord ligt niet in de filosofie. Het zit in een kaartspel dat ooit de koning van de salontafel was.
De standaard voor 52 kaarten
Laten we eerst het kaartspel zelf opruimen. Het standaardpakket met 52 kaarten is geen eeuwenoude geschiedenis. Het is een gestroomlijnde versie van het Tarot-deck. Concreet gebruikt het de Kleine Arcana, maar laat het de ridders achterwege. Deze structuur begon rond de 15e eeuw in Europa te stollen.
De pakken? De gelederen? Ze bleven hangen. De vier kleuren en dertien kaarten per reeks werden de mondiale norm. Maar de grappenmaker? Dat is een veel nieuwere toevoeging. Het bestond pas halverwege de 19e eeuw.
Van keizerlijke Bower tot Joker
De joker werd in de jaren zestig van de negentiende eeuw uit nood geboren. Het favoriete spel was euchre.
Euchre vertrouwde op een specifieke hiërarchie. Volgens de Britse regels was er een troefkaart die alle andere overtrof. Ze noemden het de Imperial Bower, of soms de beste Bower. Het was de ultieme krachtkaart in je hand.
Kaartfabrikanten merkten iets praktisch op. Spelers waren voortdurend bezig met het trekken, vervangen of markeren van de eigenlijke Jack-kaarten om als deze Imperial Bower te dienen. Het was rommelig. Het veroorzaakte geschillen. Dus begonnen de makers een aparte, aparte kaart af te drukken om de keizerlijke Bower weer te geven.
Deze bijzondere kaart had een naam. Het had een doel. En het had een gezicht.
Na verloop van tijd werd “Imperial Bower” ingekort. Het concept van een “Bower” kwam van het Duitse woord Bauer, wat Jack betekende. Naarmate het spel zich verspreidde, evolueerde de term. Rond 1870 heette die extra kaart de Joker.
De Atlantische Oceaan oversteken
De Joker bleef niet lang in Amerika. Het stak de rivier over in de jaren 1880 en volgde de golf van pokerpopulariteit in Europa. Franse kaartspellen, die al een structuur van 52 kaarten hadden, hebben zojuist de nieuwe kaart aan hun pakketten toegevoegd.
Nu heeft elk kaartspel er twee.
Heb je ze echt nodig?
Het hangt af van wat je speelt. Als je Poker, Euchre, Canasta of Crazy Eights doet, zijn die jokers van cruciaal belang. In Euchre wordt de Joker nog steeds vaak gebruikt als de Beste Bower. In spellen als Rummy of War fungeren ze als jokers of waardevolle troefkaarten.
Maar als je Bridge speelt? Je zult geen Joker zien. Als je Blackjack speelt? Ze zijn niet relevant.
Ze zijn een overblijfsel van een specifieke regel in een specifiek spel. Een overblijfsel. Een overblijfsel.
Snelle feiten over de Joker
Is de Joker een gezichtskaart?
Visueel, ja. Het draagt meestal het gezicht van een clown. Maar in strikte speelkaartterminologie zijn ‘gezichtskaarten’ koningen, vrouwen en boeren. De Joker is een extraatje. Een wildcard. Geen gezichtskaart op rang.
Zijn er twee Jokers?
Ja. Standaard decks bevatten twee. Sommige nieuwigheidsdecks hebben misschien meer. Maar als je een standaardpakket in een winkel hebt gekocht, zijn er twee.
Is er een emoji voor?
Ja. Zoek naar de speelkaart met het clowngezicht. Het is het universele symbool voor ‘Ik ben wild’.
Het grotere plaatje
Wij accepteren de Joker als een gegeven. We gaan ervan uit dat het er altijd al is geweest. Dat is het niet. Het is een 150 jaar oude oplossing voor een game die te populair was om te negeren.
De volgende keer dat je een Joker aan de onderkant van de schoen aantreft, of achter een monitor zit, onthoud dan: deze is niet gemaakt voor de lol. Het is gemaakt om een probleem op te lossen. Om het spel in beweging te houden. Om de beste kaart in het kaartspel te zijn.
De rest van de kaarten volgt gewoon.
