Morgen gebeurt het. De Volle Maan komt op en het is een Blauwe Maan. Dat betekent natuurlijk niet dat het blauw is. Alleen dat het de tweede volledige cyclus deze maand is. Twee Volle Manen in één kalendermaand zijn zeldzaam genoeg om mensen aan het praten te krijgen, ook al hebben ze sinds maart niet meer opgekeken.
De look van vanavond
Nu meteen? We zitten vast in de modus Waxing Gibbous.
Zaterdagavond 30 mei zal negenennegentig procent van dat grijze gezicht verlicht zijn. NASA’s Daily Moon Guide noemt het bijna perfect. Dichtbij, maar nog niet helemaal zover. Je hebt geen uitrusting nodig om het te zien, alleen een fatsoenlijk raam en misschien wat geduld.
Met blote ogen vang je de Mare Vaporum (de Zee van Damp) en het heldere stukje Aristarchus. Misschien Mare Fecunditatis als de nevel opklaart. Overstappen op een verrekijker? Goed. Nu kun je Mare Frigoris en de grillige Apennijnen bespioneren. Vergeet de gigantische Claviuskrater niet die vlakbij de rand opdoemt.
Als je een telescoop hebt en het geduld hebt om hem uit de garage te worstelen, kun je daadwerkelijk zien waar Apollo 12 en Apollo 17 hun maanbuggy’s parkeerden. Misschien vang je zelfs Rima Ariadaeus, een rille die over het oppervlak slingert.
Wanneer piekt het?
Morgenavond, 31 mei, is het eindelijk helemaal vol. Dat is je deadline als je het volledige drama wilt zien. Er zijn twee Volle Manen in mei, omdat de kalendermaanden rigide zijn, maar de maan niet. De maancyclus geeft niets om goede voornemens voor het nieuwe jaar.
De mechanica
NASA zegt dat de maan er 29,5 aardse dagen over doet om ons te omcirkelen. Het is een lus. Acht fasen herhalen zich als een vastgelopen plaat, alleen de belichting verandert. Natuurlijk wijst hetzelfde gezicht altijd naar de aarde, maar de zon raakt de aarde vanuit verschillende hoeken terwijl wij ronddraaien.
Deze hoekverschuiving creëert de vormen die we zien. Dunne reepjes, helften en dan de heldere plaat van een Volle Maan.
Het is eigenlijk gewoon geometrie.
- Nieuwe Maan — Hij bevindt zich tussen de aarde en de zon. Wij zien de donkere kant. Onzichtbaar, tenzij het een zonsverduistering is.
- Waxing Crescent — Aan de rechterkant sluipt een lichtstraal naar binnen. (Kijkers op het noordelijk halfrond.)
- Eerste kwartier — Halfverlicht aan de rechterkant. Het ziet er precies uit wat het is, een kwart van de cyclus, niet de helft.
- Wassende Gibbous — Vet groeien. Meer dan de helft, minder dan allemaal.
- Volle maan — Het hele gezicht straalt. Maximale helderheid.
- Afnemende Gibbous — Licht begint weg te bloeden vanaf de rechterrand.
- Derde kwartaal — De linkerhelft licht nu op. Nog een helft, tegengestelde richting.
- Waning Crescent — Nog een laatste stukje links voordat de lichten volledig uitgaan.
Waarom volgen we het eigenlijk? Misschien gewoon omdat omhoog kijken niets kost. En morgen zal het in ieder geval vrij duidelijk zijn waar je moet kijken.
