Wszystko zaczyna się od małży. Nie z uczty, ale z muszli. Warstwa po warstwie odpadów składowanych i gromadzonych przez 950 lat w zachodniej Nowej Południowej Walii w Australii. Dla większości archeologów ten stos był po prostu śmieciem – środkową warstwą (warstwą osadów kulturowych). Ale dla ludu Barkindji i ich przodków? To było jedzenie. Rytualne jedzenie.
Z nowego badania wynika, że ten 950-letni pomnik zawiera pierwszy na świecie wyraźny dowód na to, że ludzie rytualnie „karmili” grób.
Pochowane zwierzę nie było ani ludzkim przywódcą, ani członkiem szlachty. To był domowy dingo. Samiec, który miał od 4 do 7 lat, prawdopodobnie otrzymał wystarczająco dobrą opiekę, aby przetrwać kopnięcie kangura i został zapamiętany długo po swojej śmierci. Symboliczne „karmienie” – zrzucanie muszli małży rzecznych na miejsce jego spoczynku – nie ustało. Praktyka ta trwała przez 500 lat.
To jest wytrwałość.
Dlaczego jest to konieczne? Barkindji nie postrzegali tego psa jako zwykłego zwierzęcia. Postrzegali ją jako „garli” – przodka, towarzyszkę, istotę godną wielopokoleniowej pamięci.
„To nam mówi, że to połączenie jest naprawdę silne i utrzymuje się przez długi czas” – stwierdziła Amy Way, archeolog z Uniwersytetu w Sydney. Zauważa, że praktyka ta odzwierciedla ofiary składane sanktuariam w innych kulturach. Prezenty. Szacunek. Powrót do świętego miejsca, aby pokazać, że nadal Ci zależy.
Lucas Kunguloos, główny autor z Uniwersytetu Australii Zachodniej, podkreślił, że taka interpretacja była możliwa jedynie dzięki udziałowi rdzennej ludności. Gdyby nie starsi z Barkindji, badacze mogliby po prostu skatalogować kolejny stos muszli małży i przejść do następnego obiektu.
Kości opowiadają swoją historię. Erozja zabrała czaszkę. Wrogiem były powodzie. Kiedy więc wujek Badger Bates i Dan Witter zainteresowali się tym miejscem 25 lat temu, czas uciekał. Rada Starszych wezwała archeologów, aby ocalili to, co pozostało. Dobry krok.
Bliższe badanie wykazało, że życie dingo nie było całkiem spokojne, ale była otoczona opieką. Jego zęby uległy zniszczeniu wskutek stosunkowo długiego życia. Miał zagojone kontuzje – prawe żebra, jedną nogę. Ślady charakterystyczne dla uderzenia. Od kangura. Większość dingów by od tego umarła. Ten nie umarł. Ktoś bandażował mu rany. Ktoś pozwolił mu żyć.
Nastąpił pochówek. I małże.
Naukowcy datowali cztery fragmenty muszli. Trzy z nich były o kilka stuleci młodsze od szczątków dingo. Dowód. Warstwy nie były przypadkowe. Każda warstwa oznaczała wizytę. Nowe pokolenie przybyło w to samo miejsce, rzucając muszelki w środek, rozpoznając „garerę”, która przyszła wcześniej.
Wydawało nam się, że rozumiemy, jak australijscy przodkowie chowali swoje zwierzęta nad rzeką Darling. Brakowało nam tego konkretnego punktu. Rytualna konserwacja samego grobu.
Czy to dziwne, że teraz „karmimy” nasze zmarłe zwierzaki, kupując biodegradowalne klatki lub sadząc drzewa na ich cześć? Niedobrze. Ale robić to z małżami? Robić to przez 500 lat z rzędu?
Sugeruje to, że połączenie z ziemią i zwierzętami jest bardziej złożone niż kamień. A może tak samo trwałe.
Dingo wyszedł. Pozostają muszle. Nadal nie do końca rozumiemy głębię tego cichego, brudnego rytuału.
