Hubble heeft zojuist een zienswijze laten vallen die minder op wetenschap lijkt en meer op het moodboard van een kunstenaar. LH 95. Dat is de naam van deze stellaire kraamkamer, verscholen in de Grote Magelhaense Wolk, een dwergstelsel dat in een baan om onze eigen Melkweg draait. De kleuren? Een pittige mix van karmozijnrood, blauw en wit. Het doet mensen denken aan vuurwerk dat in rook opgaat.
Het is niet mooi alleen maar om mooi te zijn.
Reuzen pesten hun buurt
De grote blauwe sterren hier zijn de pestkoppen van het plaatselijke kosmische schoolplein. Sommige hebben minstens drie keer de massa van onze zon. Ze stralen intens UV-licht uit. Hun stellaire winden zijn krachtig genoeg om het gas waaruit ze zijn voortgekomen te verwijderen.
Het resultaat? Gebeeldhouwde nevels.
Je zou denken dat alles wordt gewist, maar er blijven dikke stoflinten achter. Ze verschijnen als donkere filamenten die door de gloed snijden. Dikke spullen eroderen niet zo snel.
Het beeld zelf is een kaart, geen foto in de traditionele zin van het woord. Blauw markeert kortere zichtbare golflengten. Rood vangt langere zichtbare golven op, plus enkele nabij-infraroodgolven. Die specifieke karmozijnrode gloed? Het is waterstof-alfa. Een handtekeningsignaal.
Waterstof-alfa is het neonbord met de tekst “Star Factory Open.”
De groeipijnen van 2500 zonnen
Verstoppertje is hier het hoofdspel. De rode gloed verbergt extreem jonge sterren. Ongeveer 2.500 van hen.
Ze hebben nog steeds honger. Zich tegoed doen aan schijven van gas en stof die eromheen wervelen.
Technisch gezien zijn dit pre-hoofdreekssterren. Ze hebben bijna alle massa verzameld die ze ooit nodig zullen hebben, maar de schakelaar voor kernfusie is nog niet omgezet. De zwaartekracht heeft de wolken naar binnen getrokken. De wolken trekken nog steeds samen. Wacht tot de kernen warm genoeg zijn. Dan begint de echte sterrenshow.
Lange tijd hebben we aangenomen dat deze jonge sterren relatief snel niet meer in gewicht toenemen. Fout.
Uit observaties blijkt dat ze blijven eten. En eten. En miljoenen jaren lang eten. Het tempo neemt af naarmate ze ouder worden, maar de duur van de gulzigheid overtreft eerdere schattingen. Dit verandert de manier waarop we schijfevolutie begrijpen.
Oud ontmoet jong
Het is niet één grote explosie van de schepping. LH 95 produceerde in de loop van de tijd sterren.
Verschillende generaties delen dezelfde wieg.
Controleer de linkerbovenhoek van de afbeelding. Net iets links van het midden. Daar zit een monster. Zestig tot zeventig keer de massa van onze zon. Hier is de kicker: het is een babyface. Ongeveer een miljoen jaar jong. De omliggende wijk is vier miljoen jaar oud.
Deze reus zal helder en snel branden. Het zal uiteindelijk ontploffen in een supernova. Spectaculair. Van korte duur.
Waarom zorgen?
De Melkweg is stoffig. Rommelig. Moeilijk door te kijken. De Grote Magelhaanse Wolk biedt een helderder beeld. Een natuurlijk laboratorium in de buurt. We kunnen geboorteweeën bekijken zonder de visuele ruis.
Hubble doet dit al dertig jaar. Het rust nu ook niet. Het geeft de fakkel door aan James Webb. Later deze zomer voegt Nancy Grace Roman zich bij de club.
We kijken terug in de tijd, waterstofatoom voor waterstofatoom.
