Lubimy wyobrażać sobie, że praca aktora reprezentuje „złoty środek” między biedą a skrajnym bogactwem. Dostaniesz kredyt, otrzymasz zapłatę, a jeśli będziesz mieć szczęście, możesz nawet przenieść się na emeryturę do domku na plaży na odległej wyspie. Ale to złudzenie zostaje zniszczone, gdy sieć anuluje serial. Czy drugoplanowa postać w niszowej komedii naprawdę może zapewnić sobie tropikalny styl życia dzięki tantiemom?
Krótka odpowiedź brzmi: nie. Długa odpowiedź jest złożona, biurokratyczna i często frustrująca.
W branży telewizyjnej płatności po zakończeniu serialu nazywane są płatnościami rezydualnymi. Występują one za każdym razem, gdy serial jest reemitowany, dystrybuowany, wydawany na DVD lub publikowany na platformie streamingowej. Zasady te nie są ustalane wyłącznie przez studio. Są one regulowane przez SAG-AFTRA (Gildia Aktorów Ekranowych – Amerykańska Federacja Artystów Telewizyjnych i Radiowych). Pomyśl o nich jak o poborcach podatków od sławy, podobnie jak BMI i ASCAP zajmują się tantiemami muzycznymi.
Matematyka pieniędzy
SAG-AFTRA stosuje ścisłą formułę ustalania płatności. Umowy są ważne. Znaczenie charakteru jest ważne. Ważny jest rynek, na którym program jest emitowany. Ale czas jest wrogiem dochodów z opłat licencyjnych.
Struktura opłat ma być stopniowo obniżana. Pierwsze powtórki przynoszą największy zysk. Do 13. powtórki Twój czek zostanie obniżony do 5% pierwotnej ceny odcinka. Te 5% pozostaje takie samo na zawsze, ale początkowa kwota jest niewielka.
Ponadto, aby otrzymywać płatności, zazwyczaj musisz być głównym wykonawcą. Statyści, bezimienni szturmowcy z „The Mandalorian” czy widzowie podczas procesu kryminalnego. Pracują, dostają zapłatę za dzień i tyle. Reszta przeznaczona jest dla osób, których nazwiska znajdują się w napisach końcowych.
Iluzja „przyjaciół”
W tym miejscu matematyka jest oślepiająca. Weźmy na przykład obsadę Przyjaciół. Jest to zabytek kultury, produkcja na dużą skalę, powtarzana od dziesięcioleci.
Gdyby sześć gwiazdek otrzymywało wynagrodzenie według standardowej stawki SAG-AFTRA za 236 odcinków, zysk netto na odcinek wyniósłby około 10 000 dolarów. Pomnóż to przez liczbę powtórek, a każdy aktor otrzyma teoretycznie 2,36 miliona dolarów.
Nie otrzymali jednak „standardowej” stawki. Negocjowali. Według doniesień umowy zawarte przez obsadę „Przyjaciół” generują z dystrybucji prawie 20 milionów dolarów rocznie. To jest anomalia. To wyjątek potwierdzający regułę.
Rzeczywistość innych ludzi
Dla większości aktorów tantiemy były po prostu błędem zaokrąglania.
Donna Wells, najbardziej znana z roli Mary Anne na Wyspie Gilligana, rozwiała ten mit w 2016 roku. Zaznaczyła, że choć powtórki emitowano bez końca, aktorzy nie otrzymali większości pieniędzy. Mówi się, że producent Sherwood Schwartz zarobił 90 milionów dolarów na dystrybucji serialu. Aktorzy? Prawie ani centa.
A potem są gracze wspierający.
Drake stał się światową supergwiazdą, ale karierę rozpoczął jako nastoletni aktor w Degrassi: The Next Generation. W 2016 roku zamieścił zdjęcie prawdziwego czeku z tytułu tantiem. Kwota wyniosła 8,25 CAD (około 6,58 USD). Z sarkastyczną dumą zauważył, że „pieniądze z Degrassi” wciąż napływają. Kwota ta nie wystarczyła nawet na lunch, a co dopiero na domek letniskowy.
Jeff Cohen poszedł dalej. Otrzymał czek z tytułu tantiem na kwotę 0,67 dolara. Nie wpłacił tego na konto. Zaniósł to do baru o nazwie Maeve’s Re$iduals. Polityka baru jest taka, że każdy, kto ma czek SAG-AFTRA na kwotę 1 dolara lub niższą, otrzymuje darmowego drinka.
Czy zatem można żyć z tantiem? Chyba że jesteś mistrzem negocjacji lub jednym z niewielu czołowych aktorów zespołu w światowym hicie. Dla innych tantiemy nie kupują wolności. Kupują piwo. W niektórych przypadkach to wystarczy.
