Het zou een schuur kunnen zijn geweest.
Misschien een ceremoniezaal. Of gewoon een plek waar vermoeide bouwers kunnen instorten en slapen. Misschien was het helemaal geen gebouw.
English Heritage weet het ook niet helemaal, maar ze hebben er toch een gebouwd.
Vlakbij het bezoekerscentrum van Stonehenge staat een nieuwe reconstructie van een 4,50 jaar oud neolithisch huis. Hij is zeven meter hoog. Met de hand gebouwd. Door ruim 100 vrijwilligers. Het duurde negen maanden en kostte £ 1 miljoen.
Alles in dat gebouw groeide 50000 jaar geleden in dit landschap
Het heet de Kusuma Neolithische Hal. Deze zomer gaat het open. Dan verandert het in een klaslokaal voor scholen. Het ontwerp is afkomstig van een echte voetafdruk die drie kilometer verderop in de buurt van Woodhenge is gevonden. Archeologen noemen de anomalie “Durrington 68”. Een vierkant binnen een cirkel. Voor het eerst opgegraven in 1928. Opnieuw opgegraven in 2007. Het heeft vier enorme palen aan de binnenkant en een ring van paalgaten aan de buitenkant, in de vorm van een hoefijzer.
De originele vloeren? Weg. Vernietigd door ploegen. Haarden? Verdwenen.
Dus wat deden ze daar?
Dierenbotten en gegroefd aardewerk suggereren winterfeesten. Of rituele bijeenkomsten. Misschien hebben ze alleen maar voedsel opgeslagen. Niemand is zeker.
Luke Winter kent hout. Hij bestudeerde oude pollengegevens en Europees timmerwerk om dit te helpen bouwen. Aanvankelijk twijfelde hij. Denkt misschien 50-50 dat er daadwerkelijk een dak op die palen zat. Nu weet hij het 75% zeker.
Het gebouw past perfect bij de winterzonnewende, net als de stenen. Winter zegt dat toen ze het frame ophaalden, de zon hem precies op het geld scheen. Zijn schaduw landde op de centrale achterpaal.
Niet alleen rotsen en ruïnes
Dit is niet het hele plan.
De hal is fase één. Er komt een groter leercentrum. Tegen eind 2022. Ik bedoel 2026, sorry. Het zal het Clore Discovery Lab huisvesten. En de Weston Leerstudio.
Iona Keen leidt de leerkant van English Heritage. Ze wil de studentencapaciteit verdubbelen. Streven naar 100.00 kinderen per jaar binnen vijf jaar. Het is gratis. Helemaal gratis. Voor scholen en jeugdgroepen.
Waarom moeite doen?
De Neolithische periode staat stevig op het nationale curriculum
Kinderen lezen er niet alleen over. Ze maken prehistorische kaas. Ze knijpen klei in potten rond een echt vuur. Ze stappen terug in de tijd. Leren door te doen. Rommelig worden. Het uitzoeken.
Win Scutt, de curator van Stonehenge, denkt dat dit de manier verandert waarop we naar de bouwers kijken. Wij hebben de neiging om naar de wetenschap te kijken. De geometrie. Maar hij zegt dat het om sociale banden gaat.
Verbinding. Behorend.
Dit waren geen individualisten die geobsedeerd waren door roem of krediet. Ze bouwden samen. Enorme samenwerkingsprojecten om te zeggen ‘we zijn er’. Een pure expressie van de groep.
Twee vrijwilligers, Sarah Davis en James Humphrey. Ze zagen de moeite die het kostte. Davis vindt het geweldig. Denkend aan de mensen die het oorspronkelijke zware werk deden.
Humphrey is het daarmee eens. Door het zelf te doen, komt de geschiedenis tot leven.
Er is hier geen mooi einde. Alleen hout en schaduw. Een vraagteken bij wie deze mensen werkelijk waren. Maar wij hebben het gebouwd. Nu hebben we een plek waar we meer vragen kunnen stellen.
