Groot nieuws vandaag. Of in ieder geval interessant nieuws.
Op 30 juni bracht NASA een Artemis-update uit die twee heel verschillende dingen behandelde. Ten eerste benoemde het bureau nieuwe commerciële partners om wetenschappelijke ladingen naar de maan te brengen. Routinematige dingen. Toen kwamen ze met een wilder idee: een reserve, nucleair aangedreven rover van het Mars-programma rechtstreeks naar de zuidpool van de maan sturen.
Ja, een Marsrover. Op de maan.
NASA-beheerder Jared Isaacman leidde de livestream-briefing. Hij noemde het in de jaren zestig “op basis van het draaiboek dat heel goed werkte”. Kortom, hij beroept zich op Apollo-logica. Spring niet zomaar de grote sprong. Test eerst. Herhalen. Snel falen misschien.
“Er is er nog een”, grapte hij, terwijl hij Yoda van Star Wars channelde.
Hij heeft het over BELOFTE. Afkorting van ‘Polar Rover for Observation, Mapping’, enz. Voorheen bekend als Optimisme. Een slimme naam voor een proefbed. PROMISE is bij JPL gebouwd om eruit te zien en zich te gedragen als de rovers Curiosity en Perseverance, maar het blijft op aarde. Ingenieurs gebruiken het om software te debuggen en hardware te testen voordat ze de code aan de daadwerkelijke ontdekkingsreizigers van Mars doorgeven. Het is de generale repetitie.
Nu? NASA wil die repetitiefase overnemen en het 400.000 kilometer ver weg sturen.
Denk aan de logistiek. Je stuurt de reserverover naar de maan en opeens heb je geen tweelingbroer op aarde meer voor je Mars-vloot. Dat klinkt riskant. Maar Isaacman ziet een overwinning. De hardware bestaat. De belastingbetaler heeft er al voor betaald. Doorzettingsvermogen en nieuwsgierigheid zijn er nog steeds, puffend, actief en gezond.
“Dus de vraag werd gesteld”, zei hij, “wat als we het naar de maan sturen?”
Het is een slimme oplossing voor een lastig probleem. De meeste aankomende maanmissies zijn afhankelijk van zonne-energie. Zonne-energie werkt niet goed in de buurt van de zuidpool van de maan. Waarom? Omdat de polen in lange schaduwen staan. De duisternis strekt zich dagenlang uit. Of weken. PROMISE heeft een RTG: een radio-isotoop thermo-elektrische generator. Het verbrandt plutoniumwarmte voor elektriciteit. Geen zon nodig.
De Artemis-basis zal daar in die schaduwrijke gebieden zitten, op jacht naar waterijs. Zonnepanelen zullen bevriezen. Nucleaire batterijen knipperen niet.
Ondertussen verandert het commerciële landschap.
Astrobotic, Firefly Aerospace en Intuitive Machines hebben de contracten binnengehaald voor vier robotlanders. Dit zijn niet alleen glimmende prototypes. Het zijn werktuigen, belast met het laten vallen van wetenschappelijke ladingen op het vuil voordat de mens arriveert.
Dit past in het CLPS-initiatief. Tegen 2029 streeft NASA naar maximaal twintig lanceringen. Allemaal commercieel. Allemaal op zonne-energie. Behalve de reserverover, denk ik.
Hier is de opstelling.
De Griffin 1-lander van Astrobotic heeft twee contracten gekregen. Eén daarvan zal eind 2026 de FLIP-rover van Astrolab aan boord hebben.
Nova C-lander van Intuitive Machines en Firefly’s Blue Ghost zijn ook in de rotatie en worden in de komende jaren gelanceerd.
Elke lander heeft ten minste drie specifieke NASA-instrumenten aan boord.
- SCALPSS: Een camera-array. Het bestudeert uitlaatgassen van motoren. We moeten weten hoe de landing van de lander het maanstof beïnvloedt. Gevaarlijke ejecta kunnen habitats verwoesten.
- LRA: Laserretroreflectorarray. Test positioneringstechnologie. Helpt landers te vinden waar ze zijn.
- LETS: Lineaire energieoverdrachtspectrometer. Meet straling. Zowel in een baan om de aarde als op de grond.
Carlos Garcia-Golan, de programmamanager van de Maanbasis, verwoordde het duidelijk.
“We weten veel over de maan… maar er gaat niets boven wat we moeten lanceren voordat we mensen daarheen sturen.”
Hij vindt het prima met de PROMISE-spil. Sterker nog, hij denkt dat dit precies is wat NASA zou moeten doen. Het motto van JPL is “Durf machtige dingen.” Het sturen van een rover met reserveonderdelen naar een ander hemellichaam is geen standaardprocedure. Het is onconventioneel. Misschien een beetje gek.
“Wij zijn bezig met het onmogelijke”, zei Garcia-Golan.
Wat je doet afvragen. Is de beste manier om een maanvoorpost te bouwen door het plan te volgen, of door te improviseren met wat we al in het laboratorium hebben?
De Blue Origin-tijdlijn voegt uiteraard een laagje onzekerheid toe. Hun New Glenn-raket ontplofte vorige maand tijdens een test. Hun Blue Moon-lander zou de aanval leiden. Nu? We zullen zien of Dave Limp zijn vertrouwen behoudt dat er dit jaar een nieuwe lancering komt.
Voorlopig wacht PROMISE. Zit daar. Wachten op een bestemming. Mars? Of maan?
Hoe dan ook, de lucht ziet er iets minder leeg uit.
